Hans* en Francis wonen in een typische jarenzeventig-eengezinswoning. Het huis grenst aan een woonerf: autoluw, groen, met een speeltuintje voor de deur. Achter die doodnormale voordeur zat het gezin vast in een patroon van ruzies, spanning en escalatie. Gezinscoach Tamara de Fluiter doorbrak samen met het gezin dit patroon. Tijd voor een terugblik.
“Ik ben ook wel eens boos, maar ik weet wel wat ik doe. Laura? Die weet dat gewoon echt niet,” opent vader Hans het gesprek. Het gezin werd jarenlang doorverwezen langs verschillende hulpverleners voordat Tamara, gezinscoach bij Team Marathon, bij hen binnenstapte.
Tamara voelde aarzeling bij ouders tijdens het eerste gesprek: “Ze waren niet heel open. Niet gek als je weet wat ze allemaal hadden meegemaakt.” Hoewel de situatie om ingrijpen schreeuwde, koos Tamara bewust voor het opbouwen van een samenwerkingsrelatie: met ouders én met Laura.
“Ik ben naast ouders en dochter gaan staan. Hoe ik dat heb gedaan? Luisteren. Heel veel luisteren. En steeds vragen: wat heb je nodig, waar ligt de behoefte?” Hans vult aan: “Er waren vaak dingen vóór ons besloten.”
Een oplossing voor iedereen
Tamara werkt vanuit meervoudige partijdigheid. “Dat betekent dat ik naast alle betrokkenen sta: ouders én kind. Ieders beleving en ervaring mag en kan naast elkaar bestaan. Ik kies geen partij, ik help het gezin om samen tot een oplossing te komen die voor iedereen werkbaar is.”
“En ik ben een passant,” legt ze uit. “Ik loop een tijdje met een gezin mee. Daarna gaan ze samen verder. Dan heeft het geen zin dat ik partij kies.”
Patstelling en geduld
De situatie thuis bleef zorgelijk en escaleerde steeds vaker. Eind december 2023 liep het voor het eerst ernstig uit de hand: Laura viel haar moeder aan en er was sprake van ernstige agressie. Dit was het eerste moment van uithuisplaatsing.
In mei 2024 startte Team Marathon. Terwijl Tamara, ouders en jeugdbeschermer koortsachtig zochten naar passende vervolgplekken, probeerde Tamara ondertussen een samenwerkingsrelatie met Laura op te bouwen. Dat vroeg geduld. Veel geduld.
Francis: “Weet je nog? Die afspraak in Voorhout? Laura liet je gewoon een uur buiten staan.” Tamara: “We zeggen tegen gezinnen, tegen de ouders én de jongeren, we laten jullie niet los. Als je uit contact gaat, kan ik op dat moment niet veel voor je doen. Dat is oké. Maar ook dán laten we je niet los. Wij sluiten niet af. In moeilijke tijden blijven Tamara en haar collega’s nabij. Niet door te pushen, maar door steeds te laten weten: je bent welkom.”
Het patroon achter het gedrag
Het is een bekend patroon bij getraumatiseerde jongeren zoals Laura. Wanneer de druk toeneemt – door school, werk of spanningen thuis – reageren ze met agressie of afwijzing. Ze verwachten daarna afgewezen te worden. Dan zeggen ze: “Zie je wel, jij geeft niks om mij.”
Hoewel ze door hun gedrag mensen van zich afstoten, zoeken ze eigenlijk contact. Als een omgekeerd magneetje. De sleutel is nabij blijven.
Terug naar huis: opnieuw mis
Tussen twee plaatsingen in ging Laura eind 2024 noodgedwongen enkele weken weer terug naar huis. Er was simpelweg geen andere plek beschikbaar en een eerdere plaatsing was beëindigd vanwege het gedrag dat zij daar liet zien. Eind januari 2025 ging het opnieuw mis. Voor Hans en Francis was duidelijk: zo kon het niet langer.“
Voor iemand zonder traumageschiedenis is het bijna niet te begrijpen waarom iemand zo extreem reageert op ogenschijnlijk kleine dingen,” zegt Hans. “Ik heb het in mijn jeugd goed gehad. Hoe zij reageert, staat haaks op mijn denkbeelden.” Tamara vult aan: “Situaties die voor ons hanteerbaar zijn, zoals werk, school of een stage, zijn voor haar soms simpelweg te veel.”
Creatieve oplossing nodig
Een nieuwe uithuisplaatsing was noodzakelijk, maar geen enkele organisatie in de regio durfde het aan. Het gedrag van Laura werd als ‘te complex’ bestempeld. Een creatieve oplossing bleek nodig. Via de gedragswetenschapper van Team Marathon kwam een organisatie buiten de regio in beeld. Zij stonden open voor opname, maar waren niet gecontracteerd.“
Dat was echt een gedoe,” zegt Tamara. “Maar omdat we met elkaar heel duidelijk waren: dit is nodig, en omdat de jeugdbeschermer meedacht, is het toch gelukt.”
Er werden uitgebreide overdrachtsgesprekken gevoerd. “Dit meisje heeft een lange adem nodig,” benadrukte Tamara. “Mensen die nabij blijven en haar niet wegsturen."
Volhouden loont
Laura kwam op haar huidige plek terecht. Het is daar niet altijd makkelijk, maar de begeleiding houdt vol. De woonplek werkt met fases waarin jongeren steeds meer zelfstandigheid krijgen. “Laura is een keer tijdelijk teruggezet van fase 2 naar fase 1,” vertelt Tamara. “Maar er is niet afgehaakt. Er wordt meegedacht.”
Wat Team Marathon onderscheidt, is de systemische aanpak. Tamara voerde gesprekken met het hele gezin, met ouders apart, met moeder en dochter samen en met het netwerk eromheen. “Je kijkt naar het grotere geheel,” zegt Tamara. “School, sport, vrienden, familie – alles wat invloed heeft op het gezinssysteem neem je mee.”
Rust en inzicht
Thuis keerde langzaam de rust terug. Er kwam ruimte voor psycho-educatie en hulp voor ouders. Francis kreeg EMDR voor haar eigen trauma’s. Het inzicht dat Laura’s gedrag geen onwil of manipulatie was, maar een traumareactie, veranderde alles. Het maakte ruimte voor rustiger en minder persoonlijk reageren. Francis: “Als Laura nu boos is, weet ik: je bent nu even iemand anders. Dit ben jij niet echt.” Ook Laura merkte het verschil: “Mam, je bent echt veranderd. Je luistert nu veel beter.”
De sleutel ligt bij het gezin
Hans en Francis zijn het erover eens: “Zonder Tamara was dit nooit gelukt.” Tamara benadrukt dat het gezin toch vooral zelf aan het werk is gegaan: "Jullie zijn de sleutel met elkaar." De combinatie van volhouden, begrip van trauma's, en creatieve samenwerking maakte het verschil tussen vastlopen en de weg vooruit vinden. Hans: “Zoek hulpverlening die luistert, niet oordeelt, en die blijft staan. Francis: "Anders doorbreek je die cirkel niet."
*Namen zijn gefingeerd
Wat doet Ambulant Team Marathon?
Ambulant Team Marathon helpt gezinnen met complexe problemen op meerdere leefgebieden, waar eerdere hulp onvoldoende heeft geholpen. Het team werkt ambulant, bij gezinnen thuis, in landsdeel Zuidwest.
Het team werkt systemisch met alle gezinsleden en hun netwerk, om gezinspatronen te doorbreken, relaties te versterken en veiligheid te waarborgen. Het doel is een stabiele situatie waarna het gezin de regie terugpakt.
Zie ook: https://www.ihub.nl/aanbod/ambulant-team-marathon