Al jaren een vast onderdeel van iHub
Bij iHub willen we dat kinderen en jongeren zich veilig voelen en zich goed kunnen ontwikkelen. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar om echt te weten hoe het gaat, moeten we het ook blijven vragen. Daar helpt het leer- en leefklimaatonderzoek bij en dat doen we al sinds 2012. Het onderzoek wordt op dit moment op wel 29 onderwijs- en zorglocaties (of een combinatie daarvan) van iHub uitgevoerd.
De kracht van dit onderzoek is dat het de stem van jongeren zichtbaar maakt. De vragenlijsten zijn ontwikkeld om op een eenvoudige en duidelijke manier op te halen wat jongeren zelf ervaren en maken we zichtbaar wat goed gaat en waar nog kansen liggen om te verbeteren.
Veiligheid in beeld
Door de jaren heen zijn eerder gebruikte vragenlijsten verder ontwikkeld en in overleg met en op aanvraag van de Onderwijsinspectie is er een veiligheidslijst toegevoegd. Die ontwikkeling is altijd met medewerking van jongeren en collega’s van iHub gedaan. Veiligheid is sindsdien een vast onderdeel van het leerklimaatonderzoek.
De Onderwijsinspectie ziet toe op de veiligheid van leerlingen. Scholen moeten de veiligheid continu volgen en via de landelijk Veiligheidsmonitor rapporteren. De Onderwijsinspectie vraagt jaarlijks naar de veiligheidsscores van de iHub-scholen.
Van vragenlijst naar inzicht
Eén of twee keer per jaar -naar behoefte van de locatie- vullen jongeren een vragenlijst in over hoe zij het klimaat op hun hun groep, klas, school of woonplek ervaren. Die vragen gaan niet alleen over algemene tevredenheid, maar concreet over de groepsdynamiek, ondersteuning, sfeer, groei, regels en veiligheid.
Per locatie brengen we de uitkomsten van het onderzoek in beeld aan de hand van figuren in een rapport. We zetten de scores van de locatie af tegen zowel de vorige meting als een referentiegroep. De resultaten op groepsniveau zetten we dan weer af tegen zowel de vorige meting als het locatiegemiddelde. Het doel van zulke vergelijkingen is praktisch: we willen patronen herkennen. Zijn jongeren bijvoorbeeld positiever over de sfeer dan een jaar of half jaar geleden? Voelen zij zich veilig op de groep? Of zien we juist een daling op een thema waar aandacht nodig is? Hierdoor ontstaat er niet alleen een momentopname, maar ook een beeld van ontwikkeling over tijd. Het helpt om resultaten in perspectief te zetten en onderdeel te laten zijn van een verbetercyclus.
Naast de cijfers is er nog iets heel waardevols: de opmerkingen van jongeren zelf. Zij geven op zes onderdelen van het klimaat een rapportcijfer en kunnen daarbij een toelichting geven. Juist die toelichtingen geven vaak kleur aan de cijfers. Een score zegt dát iets opvalt, maar een opmerking helpt vaak begrijpen waarom.
Wat kun je met de resultaten?
Voor medewerkers op de zorg- en onderwijslocaties bieden de rapporten concrete aanknopingspunten. De uitkomsten helpen teams om met elkaar in gesprek te gaan over vragen als: wat gaat er goed, wat zien jongeren anders dan wij misschien denken, en waar kunnen we samen in verbeteren?
Het onderzoek is dus geen invuloefening voor “de cijfers”. Het is een hulpmiddel om beter aan te sluiten bij wat jongeren nodig hebben. Soms bevestigen de resultaten wat een team al aanvoelde. Soms verrassen ze juist. Beide zijn waardevol.
Wat mooi is aan het leer- en leefklimaatonderzoek, is dat we jongeren een duidelijke plek geven in hoe we leren, verbeteren en verantwoorden. Het gaat erom dat jongeren ervaren dat hun mening ertoe doet en dat iHub die signalen gebruikt om het leer- en leefklimaat stap voor stap beter te maken. Ook het bespreken van de uitkomsten met jongeren en medewerkers helpt om samen doelen en acties te formuleren. Met andere woorden: meten is pas het begin, het echte verschil maak je in het gesprek daarna.