Voor veel kinderen is op vakantie gaan vanzelfsprekend. Een paar dagen weg, zwemmen, barbecueën, spelletjes doen en herinneringen maken. Voor de jongeren van iHub is dat lang niet altijd het geval. Juist daarom zijn de jaarlijkse groeps- en doe-groepkampen zoveel meer dan een leuk uitstapje. Ze vormen een belangrijk onderdeel van de begeleiding en bieden jongeren de kans om nieuwe ervaringen op te doen, sociale vaardigheden te oefenen én even gewoon kind te zijn.
Dankzij de financiële bijdrage van het Gereformeerd Burgerweeshuis kunnen deze kampen georganiseerd worden en krijgen jongeren een ervaring die zij anders vaak zouden missen.
Meer dan een paar dagen weg
Elke groep krijgt jaarlijks budget om op kamp te gaan. De meeste groepen gaan ook daadwerkelijk, tenzij er sprake is van omstandigheden die voor te veel onrust of onveilige situaties kunnen zorgen. Dat is echt een uitzondering: veiligheid is altijd een voorwaarde om deelname mogelijk te maken.
Meestal vertrekken de jongeren vijf dagen en vier nachten naar een vakantiepark. Er wordt een afwisselend programma georganiseerd met activiteiten als zwemmen, bowlen, barbecueën, gourmetten of een dagje eropuit.
Maar het kamp draait om veel meer dan leuke activiteiten. "Een kamp hoort echt bij de behandeling," vertelt groepsbegeleider Marijne. "De jongeren hebben even geen verplichtingen. Geen therapie, geen doktersafspraken. Een pedagogisch medewerker is tijdens het kamp ook niet tot nauwelijks bezig met regelzaken of werkzaamheden op de laptop. Juist het zijn in zo'n andere omgeving maakt dat er momenten ontstaan waarop je de verbinding met de jongeren op een heel andere manier kunt maken."
Naast de groepskampen worden er ook doe-groepkampen georganiseerd. Dit kamp is speciaal voor jongeren die thuis of binnen hun netwerk nauwelijks de mogelijkheid hebben om op vakantie te gaan of ergens te logeren. Voor hen is zo'n week vaak een volledig nieuwe ervaring.
Leren in de 'gewone wereld'
Tijdens een kamp oefenen jongeren ongemerkt allerlei vaardigheden die in het dagelijks leven belangrijk zijn. Ze verblijven midden in een vakantiepark, tussen andere vakantiegangers. Dat betekent rekening houden met buren, zorgvuldig omgaan met spullen die niet van jezelf zijn en samen verantwoordelijkheid dragen voor de accommodatie.
"Voor sommige jongeren is het de eerste keer dat ze in een vakantiepark slapen," vertelt Marijne. "Zelfs in bad gaan kan dan een bijzondere ervaring zijn. Dat zijn dingen die voor veel mensen heel gewoon lijken, maar voor onze jongeren helemaal niet vanzelfsprekend zijn. Dat maakt het voor hen echt waardevol. En het is mooi om te zien hoeveel plezier ze beleven aan zulke voor hen nieuwe ervaringen."
Samen boodschappen doen, koken, opruimen en activiteiten ondernemen gebeurt op de groep ook regelmatig binnen de dagelijkse begeleiding. Tijdens het kamp is dat anders: pedagogisch medewerkers en jongeren zijn drie tot vijf dagen achter elkaar intensief samen. Daardoor ontstaat een andere vorm van verbinding en leer je elkaar op een andere manier kennen.
De gezamenlijke ervaringen bieden bovendien volop kansen om sociale vaardigheden te oefenen. Jongeren moeten rekening met elkaar houden, afspraken maken, taken verdelen en samen oplossingen vinden als iets anders loopt dan gepland.
Herinneringen die blijven
Voor veel jongeren behoren de kampen later tot de mooiste herinneringen aan hun tijd bij iHub. De sfeer is anders dan op de groep. De dagelijkse afspraken en verplichtingen verdwijnen voor even naar de achtergrond. Er zijn geen therapieën of andere hulpverleningsafspraken. De focus ligt op ontspanning, plezier en samenzijn.
"Je ziet jongeren op kamp ineens een andere kant van zichzelf laten zien," zegt Marijne. "Kinderen die normaal nergens voor te porren zijn, bieden spontaan aan om te helpen of nemen initiatief. Doordat iedereen uit de vertrouwde omgeving is, ontstaat er ruimte voor ander gedrag."
Juist de kleine, spontane momenten maken volgens haar het verschil. Muziek die ineens hard aangaat in de woonkamer, samen dansen, lachen of een onverwacht diep gesprek aan tafel. Maar er zijn ook de hilarische momenten waarop jongeren hun begeleiders ineens op een heel andere manier zien. "Als je meerdere dagen zo intensief met elkaar optrekt, ontstaat er ook een bepaalde kwetsbaarheid. Iedereen maakt weleens een fout of een blunder en iedereen gaat daar op zijn eigen manier mee om. Juist die puurheid en menselijkheid komt dan naar voren. Dat kan soms ontzettend grappig zijn, maar zorgt ook voor een andere verbinding."
Doordat de roulatie van personeel tijdens het kamp minder snel verloopt, ontstaat bovendien ruimte om een andere en soms diepere relatie met jongeren op te bouwen. Je bent meerdere dagen achter elkaar samen, deelt ervaringen en ziet elkaar in allerlei situaties. Dat zorgt ervoor dat jongeren en begeleiders elkaar op een andere manier leren kennen.
Ook de wisseldag halverwege de week is ieder jaar een hoogtepunt. Dan wisselt de groep van begeleiders van de ene naar de andere groep. "Dan zijn we die dag even allemaal met elkaar en dat komt eigenlijk nooit voor. Met het volledige begeleidingsteam doen we dan vaak een barbecue. Daardoor ontmoeten zowel jongeren als medewerkers elkaar op een andere manier."
Ruimte voor echte gesprekken
De bijzondere omgeving zorgt er ook voor dat jongeren zich vaker openstellen.
"Op kamp mogen ze net iets langer opblijven," vertelt Marijne. "Dan zit je 's avonds met een kaarsje op tafel en ontstaan ineens de mooiste gesprekken. Jongeren durven zich kwetsbaar op te stellen en delen dingen die ze op de groep misschien nooit zouden vertellen."
Natuurlijk verloopt niet alles altijd vanzelf. Andere regels, een onbekende omgeving en veel prikkels kunnen ook spanning opleveren. Soms gaan spullen kapot of ontstaan lastige situaties.
"Dat hoort er ook bij," vertelt Marijne. "Maar wij geloven erin dat je jongeren juist deze ervaringen moet gunnen. Natuurlijk maken we goede afspraken en hebben we altijd een back-upplan. Veiligheid blijft daarbij altijd de voorwaarde. Alleen als deelname echt tot te ingewikkelde of gevaarlijke situaties zou leiden, kiezen we ervoor om niet op kamp te gaan. Dat komt gelukkig maar heel weinig voor."
Ervaringen die jongeren meenemen
Het organiseren van een kamp brengt best wat kosten met zich mee. Vakantieparken worden duurder en een geschikte locatie vinden is niet eenvoudig. Voor een vakantie met de hele groep zijn vaak minimaal acht slaapkamers nodig.
De financiële bijdrage van het Gereformeerd Burgerweeshuis maakt het mogelijk om deze kampen te blijven organiseren en jongeren ervaringen te bieden die voor veel leeftijdsgenoten heel normaal zijn, maar voor hen bijzonder zijn. Daarmee wordt niet alleen een vakantie mogelijk gemaakt, maar ook een omgeving waarin jongeren kunnen groeien, oefenen, verbinding ervaren en succeservaringen opdoen.
Een positieve ervaring kan juist voor deze jongeren veel betekenis hebben. Het laat zien dat het leven niet alleen uit moeilijke situaties bestaat. Zeker voor kinderen die veel afwijzing of instabiliteit hebben ervaren, kan een gezamenlijke vakantie heel waardevol zijn.
"Iedere jongere verdient de kans om mooie herinneringen te maken," vindt Marijne. "Juist tijdens zo'n kamp zie je hoeveel ze kunnen als je ze vertrouwen geeft. Het zijn momenten die ze nog jaren met zich meedragen."