iHub familiezorg Den Helder en GGZ Noord-Holland-Noord bundelen krachten met Intensive Home Treatment-aanpak

iHub Familiezorg Den Helder en GGZ Noord-Holland-Noord werken sinds april 2025 intensief samen in de ambulante crisiszorg voor gezinnen in de Kop van Noord-Holland. Vanuit de Intensive Home Treatment-aanpak (IHT) bieden zij kortdurende en intensieve ondersteuning thuis wanneer jongeren in crisis raken. Hulpverleners Eva Blokker en Lotte Planje vertellen hoe de twee organisaties elkaar aanvullen in de begeleiding van crisissituaties.

“Het gaat er vooral om dat we proberen rust terug te brengen. Dat mensen weer overzicht krijgen”, zegt sociaal-psychiatrisch verpleegkundige Eva Blokker van GGZ Noord-Holland-Noord over haar werk bij de ambulante crisiszorg in de Kop van Noord-Holland. Dit team werkt vanuit de zogeheten Intensive Home Treatment-aanpak (IHT), die mensen in crisis tijdelijk intensief thuis ondersteunt. Het doel: cliënten snel helpen om te herstellen en een opname te voorkomen.

Bijzonder aan de ambulante crisiszorg in deze regio is dat de zorglocatie hiervoor sinds april vorig jaar de krachten bundelt met iHub familiezorg Den Helder. De samenwerking bouwt voort op het bestaande IHT-team van GGZ Noord-Holland-Noord, waarbij iHub zich aansloot vanuit een gedeelde inhoudelijke visie. “Je doet allemaal hetzelfde. Je zit in dezelfde gezinnen”, zegt Lotte Planje, orthopedagoog en systeemtherapeut bij iHub familiezorg Den Helder. “Dus het is eigenlijk heel suf dat dat nog maar een jaar is.”

Toch ging het niet helemaal vanzelf. Eerdere pogingen strandden om organisatorische redenen. “Dan sloot iemand van iHub aan binnen het IHT-team, maar zonder dat het echt als één team was ingericht”, vertelt Lotte. “Je werkt bijvoorbeeld met andere systemen, agenda’s en patiëntendossiers.” Dat het gezamenlijke crisisteam nu wél goed draait, komt doordat de samenwerking dit keer zorgvuldig is voorbereid. “Er is veel tijd gestoken in de vraag: hoe ga je dit samen vormgeven? Daardoor konden wij meteen op de inhoud aan de slag.”

De samenwerking is volgens Eva en Lotte niet alleen praktisch in een tijd van personeelstekorten, maar versterkt ook de hulpverlening zelf. Het team heeft nu meer gevarieerde expertise in huis: van systeemtherapeuten en sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen tot psychologen, een psychiater en vaktherapeuten. “GGZ Noord-Holland brengt veel kennis mee over psychiatrische problematiek en hoe je daar systemisch mee kunt werken", zegt Lotte. “Vanuit iHub kijken we juist veel naar het gezin en de bredere context van een jongere. In de praktijk loopt dat voortdurend door elkaar heen. Daarom is het zo waardevol dat we dit samen doen.”

Het IHT-team begint elke dag met een overlegmoment waarin alle cliënten worden besproken. “Online, want de een zit thuis, de ander in de auto, iemand zit in Schagen, en weer een ander in Den Helder”, legt Eva uit. “De intervisie- en teammomenten doen we wel live, om elkaar goed te leren kennen. Dat zijn allemaal afspraken die vooraf al zijn ingebed, zodat wij de beste kans op goede samenwerking kregen”, vervolgt Lotte.

De gezinnen die door het crisisteam worden geholpen, leven vaak al lange tijd onder hoogspanning. “Negen van de tien keer zit een jongere zo klem, dat er sprake is van gedachten aan de dood of suïcidaal gedrag”, zegt Eva. Lotte vertelt dat daar vaak een lange periode aan vooraf is gegaan waarin emoties nauwelijks bespreekbaar waren. “Er is van alles gebeurd in de levensloop: gepest worden, ziekte, verlies, scheiding, problemen rond sociale media en smartphonegebruik. Maar daar is eigenlijk niet of nauwelijks over gesproken. In ieder geval niet op gevoelsniveau.”

Het crisisteam grijpt dan snel in. “We proberen altijd voor de volgende dag al een afspraak te maken”, vertelt Eva. Vervolgens krijgen gezinnen zo’n zes weken intensieve ondersteuning thuis. In die periode kunnen ze meerdere afspraken per week krijgen, variërend van ouderbegeleiding en therapie tot vaktherapie en gesprekken thuis.

Die begeleiding draait niet alleen om de jongere zelf, maar om het hele gezinssysteem. “Als een jongere in crisis is, is het systeem in crisis”, zegt Eva. Vanuit de systeemtherapeutische benadering kijken hulpverleners daarom nadrukkelijk naar de relaties en patronen binnen een gezin. “Pubers hebben nog niet de copingstrategieën die volwassenen hebben. Ouders zijn daarin een rolmodel. Maar als die evenmin hun emoties weten te reguleren, kunnen ze het hun kinderen ook niet leren.” Lotte: “Dat continue bezorgd zijn doet iets met je relatie en de co-regulatie. Want je bent zelf eigenlijk continu uit je raampje.” Daarom worden ook ouders intensief begeleid. “Je komt niet tot zelfregulatie als er geen co-regulatie is. No man’s an island.”

Wat de hulpverleners bijna altijd zien, is dat jongeren met suïcidaal gedrag helemaal niet dood willen, maar weg willen uit de situatie waarin ze zitten. Volgens Eva leidt die wanhoop bij ouders en hulpverleners vaak tot de reflex om veiligheid te zoeken in opname. Maar dat is meestal niet de beste oplossing. “Suïcidaliteit komt in golven”, zegt ze. “Dat kan onder invloed van emoties in tien minuten totaal anders zijn.” Daarom proberen ze de verbinding met de omgeving zoveel mogelijk intact te houden. “De belangrijkste beschermende factor tegen suïcide is de verbinding die een jongere heeft met diens omgeving.”

Daarbij kijken hulpverleners ook naar wat gezinnen al wél in huis hebben, zoals humor, reflectievermogen en de wil om elkaar te steunen. Ook daarin zit vaak verbinding.

Hoe intensief de begeleiding ook is, volledige controle bestaat niet. “Op het moment dat je de behoefte hebt om controle te hebben over het suïcidale gedrag van je cliënt, dan neem je iemand mee naar huis”, zegt Eva. “Dus dat kan niet.” Volgens haar draait het werk daarom vooral om deskundigheid, goede kennis van suïcidaliteit en het samen leren herkennen van signalen. Ze maken met gezinnen daarom vaak een signaleringsplan, waarin staat hoe suïcidaliteit zich opbouwt en wat kan helpen om die golven door te komen.

Maar toch is het afsluiten van casussen vaak lastig. “Daar zijn we niet zo goed in”, zegt Lotte lachend. “We gaan vaak te lang door.” Eva: “Soms maak je je echt nog wel zorgen. Maar moet je ook loslaten in vertrouwen, om anderen hun werk ook weer goed te laten doen.”

Wanneer gezinnen zich na de IHT-interventie weer iets veiliger en meer verbonden met elkaar voelen, ervaren beide hulpverleners hoe belangrijk hun werk is. “Ik vind het bijzonder om te zien dat je in een maatschappij waarin individualisme en gebrek aan verbinding steeds groter worden, die verbinding in het klein toch weer creëert”, zegt Lotte. “Dat een gezin zich weer veilig genoeg voelt om zich open te stellen, dat vind ik het meest waardevolle aan mijn werk.” Eva: “En dat je ziet dat een gezin dat helemaal vast zat, langzaam weer verder kan.”