In het kort
- Traumasensitief onderwijs is een mindset. Het helpt leraren beter om te gaan met leerlingen die ingrijpende ervaringen hebben meegemaakt.
- Het biedt handvatten om leerlingen die nare dingen hebben meegemaakt te ondersteunen, en tegelijk een positief leerklimaat te creëren voor álle leerlingen.
- Een steeds groter deel van de docenten binnen de scholen van iHub onderwijs is getraind in het geven van traumasensitief onderwijs.
Wat is traumasensitief onderwijs?
De kern van traumasensitief onderwijs is het creëren van een veilige, ondersteunende en warme omgeving op school. In zo’n omgeving kunnen leerlingen – zeker zij die veel hebben meegemaakt – zich weer openstellen voor leren. Ze bouwen vertrouwen op in zichzelf en in anderen, leren omgaan met hun emoties en gedrag, en ontwikkelen een positiever zelfbeeld.
Ook voor leraren heeft het voordelen. Leerkrachten die getraind zijn in traumasensitief onderwijs voelen zich vaak zekerder in hun rol en ervaren meer voldoening en minder stress in hun werk.
Waarom is traumasensitief onderwijs belangrijk?
Veel van onze leerlingen maken als ze opgroeien één of meerdere ingrijpende gebeurtenissen mee. Bijvoorbeeld een ongeluk, een scheiding van ouders, pesten of mishandeling. Deze ervaringen nemen leerlingen mee naar school. Leerlingen die ingrijpende gebeurtenissen meemaken hebben meer risico om zich minder goed te ontwikkelen. Zo hebben ze bijvoorbeeld moeite om zich te kunnen concentreren in de klas, of moeite om met verdriet en boosheid om te gaan. Om te kunnen herstellen en groeien is een traumasensitief klimaat daarom heel erg belangrijk.
Hoe zorgt ons schoolpersoneel voor traumasensitief onderwijs?
Traumasensitief onderwijs is geen behandelmethode; docenten worden niet getraind om trauma’s te behandelen. Wel is een steeds groter deel van ons schoolpersoneel getraind om signalen van ingrijpende gebeurtenissen te herkennen. Ze begrijpen wat de reden is van het gedrag dat een leerling laat zien en leren achter dat gedrag te kijken. Ook kunnen ze beter bepalen welke aanpak leerlingen met een trauma nodig hebben. Dit helpt de leerlingen beter om te gaan met hun gevoelens en gedrag. Hierdoor zitten ze beter in hun vel en kunnen ze beter leren. Onderzoek heeft laten zien dat deze manier van begeleiden goed is voor alle leerlingen, ook als zij geen ingrijpende gebeurtenissen hebben meegemaakt.
In de training Traumasensitief Onderwijs (TSO) leert ons schoolpersoneel:
- Signalen herkennen van ingrijpende gebeurtenissen bij leerlingen;
- Hoe de school een veilige plek kan zijn voor alle leerlingen;
- Hoe ze leerlingen kunnen helpen om positieve relaties aan te gaan met leeftijdsgenoten en volwassenen;
- Hoe ze leerlingen kunnen helpen om te gaan met heftige emoties zoals boosheid en verdriet.
Onderzoek naar het effect van traumasensitief onderwijs
Traumasensitief onderwijs is nog relatief nieuw in Nederland. Hoewel er nog weinig harde conclusies uit onderzoek zijn te trekken, zijn er eerste aanwijzingen dat het kan bijdragen aan het verminderen van trauma-gerelateerde klachten bij leerlingen.
Zelf doen we binnen iHub ook wetenschappelijk onderzoek naar onderwerpen die belangrijk zijn voor het ontwikkelen en houden van een traumasensitief klimaat. We kijken naar ingrijpende en positieve ervaringen in de jeugd. En naar de veerkracht van leerlingen en ouders. Daarnaast onderzoeken we wat het effect van de training Traumasensitief Onderwijs is op onder andere de relatie tussen leerkracht en leerlingen.
Met de kennis uit deze onderzoeken kunnen we onze scholing uitbreiden en verbeteren, zodat deze goed aansluit bij de krachten van schoolpersoneel, leerlingen en ouders.
De eerste resultaten uit ons wetenschappelijk onderzoek verwachten we in het schooljaar 2025/2026.
Vragen
Heb je na het lezen van deze informatie nog vragen? Neem dan contact op met het TSO projectteam (Laura Bruggink, Françoise Oliveira en Carlijn de Groot), via: