Je browser is verouderd en geeft deze website niet correct weer. Download een moderne browser en ervaar het internet beter, sneller en veiliger!

Eén iHub

Altra, Horizon en De Opvoedpoli veranderen van naam. Vanaf nu heten we iHub onderwijs & familiezorg. Lees meer over wat dat betekent. 

'Deze sleutel is een symbool geworden van onze zelfstandigheid'

'Deze sleutel is een symbool geworden van onze zelfstandigheid'

De impact van het open deuren voor jongeren en medewerkers in Harreveld

De nieuwe Jeugdwet* is vanaf 1 januari 2024 van kracht. Volgens de nieuwe Jeugdwet mogen de deuren van de slaapkamers niet meer op slot worden gedaan door de medewerkers. De jongeren hebben 1 juni ook een sleutel van hun eigen slaapkamer gekregen. Het grote verschil is nu dat de jongeren zelf hun slaapkamer in en uit kunnen met een eigen sleutel. Het biedt de jongeren de mogelijkheid om zelf te bepalen wanneer ze hun kamer verlaten.

De open deuren hebben een aanzienlijke verandering teweeggebracht in de manier waarop jongeren nu worden benaderd en ondersteund binnen Harreveld. Een werkbegeleider, twee jongeren en een medewerker van de nachtzorg delen hun ervaringen, inzichten en dilemma’s over dit beleid.

Dit beleid toont nu meer dan ooit dat we de kinderen vertrouwen”, vertelt de werkbegeleider. “Het sluit niet alleen aan bij de nieuwe jeugdwet, maar het stimuleert ons ook om maatwerk te leveren en te blijven reflecteren op onze aanpak."

Vertrouwen en autonomie

Voor de medewerkers draagt het beleid bij aan een betere sfeer binnen de groep. Werkbegeleider: “Door deze verandering tonen we vertrouwen in de jongeren, wat hen het gevoel geeft dat ze niet gevaarlijk zijn en niet opgesloten hoeven te worden. Door afspraken te maken in plaats van alles te controleren, ontstaat er meer vrijheid en vertrouwen, wat het werkplezier verhoogt en de relatie met de jongeren versterkt.”

Voor de jongeren betekent dit beleid een aanzienlijke verbetering in hun welzijn. Het geeft hen de regie over hun eigen leven, waardoor ze autonomie ervaren en leren omgaan met vrijheden. Dit heeft een positieve invloed op hun behandeling. De jongeren geven aan dat het een opluchting is dat er met hen mee wordt gedacht en dat ze nu hun eigen sleutel hebben. “Deze sleutel is een symbool geworden van onze zelfstandigheid”, vertellen twee jongeren. “We hebben zelfs besproken in de groep met de begeleiders hoe het is om zelf de deuren te openen. Dit gesprek was fijn en maakte ons bewuster van onze zelfstandigheid.”

"Door deze verandering tonen we vertrouwen in de jongeren"

Uitdagingen en spanningen

Hoewel de open slaapkamerdeuren veel voordelen biedt, brengt het ook uitdagingen met zich mee. Medewerkers hebben nu constant jongeren om zich heen, wat het lastig maakt om momenten te vinden voor overleg. De werkbegeleider vertelt: “Ik mis de momenten om even af te stemmen met de collega’s. Soms wil ik even de dag door kunnen nemen, overleggen of even van me afblazen. Dat is nu lastig, want er zijn altijd jongeren op de groep. Dit moeten we met elkaar gaan organiseren. Ik weet nog niet hoe maar dit is wel een aandachtspunt. Ook de bedtijden zijn in die zin pittig, want dat maakt ook dat er bijvoorbeeld geen rust is om te rapporteren. Soms vraag ik me ook af waar de jongeren zijn. Zijn ze op hun kamer of niet? Dat geeft nog een onrustig gevoel waar ik aan moet wennen.”

Steun en reflectie

De werkbegeleider benadrukt het belang van steun vanuit de organisatie en het team, vooral bij het omgaan met noodmaatregelen. Werkbegeleider: “Ik vind het wel spannend als we een noodmaatregel moeten toepassen omdat de situatie hier om vraagt. Wat als we bijvoorbeeld de slaapkamerdeur moeten sluiten? De deur mag in geval van nood voor korte tijd, met toestemming van de gedragswetenschapper, alleen worden gesloten in een speciaal daarvoor bestemde kindvriendelijke afzonderingsruimte. Hoe leggen we verantwoording af? Ik ben er wel bang voor dat er dan een klacht komt en dat er een heel circus op gang komt. In het verleden zijn er wel eens klachten geweest en dat roept spanning op. Worden we persoonlijk aansprakelijk gesteld en wat betekent dit voor onze registratie?”

Medewerkers geven aan dat het belangrijk is dat de organisatie de steun geeft en het vertrouwen dat ze ook weten wat ze doen en dat ze elkaar steunen. Wat daarbij helpt is aandacht voor relationeel werken. Ook worden de incidenten regelmatig besproken om van elkaar te leren en reflectie speelt een grote rol in dit proces. Dit helpt medewerkers om voortdurend te verbeteren en zich gesteund te voelen bij het nemen van moeilijke beslissingen.

Open deuren in de nacht

In Harreveld is de open deuren aanpak ook in de nachtzorg toegepast. De sfeer in de nachten is goed en gemoedelijk. Sommige jongeren komen even kijken wie er dienst heeft, maken een praatje of zoeken een vertrouwd gezicht. Dit draagt bij aan de sfeer en het vertrouwen. Het normaliseert de situatie. Een medewerker van de nachtzorg vertelt: “Het is waardevol dat er 's nachts aandacht aan jongeren besteed kan worden. Niet om te gaan frituren, maar om er te zijn als het moeilijk is. Zo voorkom je dat jongeren op hun eigen kamer gaan piekeren. Door de open deur kunnen ze naar de begeleiding komen voor een gesprekje, troost of een paracetamol. Dit draagt bij aan hun behandeling en geeft hen grip en eigen regie. Meer werken vanuit vertrouwen en de relatie, in plaats van gezag.”

Kort geleden, in de eerste week van zijn verblijf in Harreveld, besloot een jongere weg te lopen Bij terugkomst bleek dat hij had geblowd en hij voelde zicht daardoor ziek en ellendig. Dankzij de aanwezigheid van nachtzorgbegeleiders kon hij op een goede manier worden opgevangen. Medewerker nachtzorg vertelt: “Ik kon de jongere goed opvangen door aandacht te geven en naast hem te gaan staan. Met een kop thee en een stuk fruit ben ik het gesprek aangegaan. Dat was helpend en het gaf rust en vertrouwen wat op dat moment hard nodig was. Het was ook een mooi en goed moment om met hem in gesprek te gaan. Vanuit vertrouwen kon ik vragen waarom hij was weggelopen en ontstond er een open gesprek. Ik kon hem troosten en daarna heb ik hem een goede nacht gewenst.”

Jongeren hebben nu meer regie over hun eigen kamer en bedtijden, wat hun zelfstandigheid bevordert. In het weekend kunnen ze vanaf 7.30 uur hun kamer verlaten, wat hen stimuleert om eigen initiatief te nemen. Dit gevoel van autonomie is belangrijk voor hun ontwikkeling en voorbereiding op het leven buiten de instelling.

Jongeren hebben nu meer regie over hun eigen kamer en bedtijden. Dat bevordert hun zelfstandigheid.

Meer vrijheid

De jongeren denken nu ook na over andere deuren binnen de instelling, zoals de deuren van klaslokalen en de binnenplaats. Het openstellen van deze deuren zou volgens hen bijdragen aan een veiligere en meer stimulerende omgeving. Jongeren vertellen: “Het zou ook fijn zijn als bijvoorbeeld de deuren naar de binnentuin open zouden zijn. Dan kunnen we zelf bepalen wanneer we naar buiten gaan en dat zou ons stimuleren om vaker buiten te komen. We hebben plannen om de binnentuin gezelliger te maken, bijvoorbeeld met een hutje, een schommel en een eigen tuintje voor groenten. Dit zou echt fijn zijn!”

Conclusie

De open deuren zijn een positieve stap voor zowel jongeren als medewerkers. Het bevordert de zelfstandigheid en het welzijn van de jongeren, terwijl het ook bijdraagt aan een betere werksfeer voor de medewerkers. Het blijft best ingewikkeld om een goede balans te vinden tussen enerzijds de veiligheid voor de medewerkers en anderzijds het geven van autonomie aan jongeren. Het vraagt creativiteit om ook bij spanning te blijven kiezen voor en vast te houden aan open deuren. Investeren in de band met de jongere en keuzevrijheid is de beste manier om te voorkomen dat het uit de hand loopt.

Werkbegeleider: “We moeten hier veel dialoog over voeren door open communicatie, transparantie en betrokkenheid. Het helpt als het management ook komt kijken wat het betekent. Dat zij het ook daadwerkelijk zelf ervaren is belangrijk voor het vertrouwen en het gevoel dat we er samen voor gaan. Dat gebeurt nu en dat is helpend in het veranderproces.” De medewerker van de nachtzorg is positief over de veranderingen: “Ik ben blij dat Harreveld deze weg is ingeslagen. Het zet in op de eigen kracht van jongeren en legt een positieve focus op hun talenten. Humor en geduld zijn de enige kamelen waarmee je alle woestijnen kunt bedienen.”


-------------------------------
*De nieuwe Jeugdwet

Per 1 januari 2024 is de Wet rechtspositie gesloten jeugdhulp in werking gezet. Met deze wet worden de rechten van kinderen die in een instelling voor gesloten jeugdhulp verblijven, duidelijk vastgelegd. De nieuwe wet stelt scherpe eisen aan de toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen in de gesloten jeugdhulp, met als doel om vrijheidsbeperking zoveel mogelijk te voorkomen. Het uitgangspunt is ‘nee, tenzij’, wat betekent dat vrijheidsbeperking niet is toegestaan tenzij dat noodzakelijk en proportioneel is. Jeugdhulpinstellingen moeten elke keer opnieuw de afweging maken of het noodzakelijk is, er geen minder zware alternatieven zijn en of de maatregel naar verwachting effectief is.

-------------------------------